Odmowa skierowania do dziennego domu pomocy społecznej, gdy wnioskujący nie stosuje się do regulaminu

Adam Lisowski

Czy osobie, która kieruje wniosek o skierowanie do dziennego domu pomocy społecznej, a nie stosuje się do jego regulaminu, można nie udzielić wskazanej we wniosku pomocy? Forma ta jest formą dobrowolną. Utworzenie i prowadzenie placówki tego rodzaju jest jednym z nielicznych zadań gminy w zakresie pomocy społecznej, które nie ma charakteru obowiązkowego?

Świadczenie w formie skierowania do dziennego domu pomocy społecznej jest świadczeniem fakultatywnym, tzn. może (a nie musi) być przyznane po spełnieniu ustawowych przesłanek.
Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 ustawy z 12.3.2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm.; dalej: PomSpołU) osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia. Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 2 PomSpołU ośrodkiem wsparcia może być dzienny dom pomocy.
Istotą przywołanych wyżej przepisów jest to, że świadczenie w formie skierowania do dziennego domu pomocy społecznej jest świadczeniem fakultatywnym, tzn. może (a nie musi) być przyznane po spełnieniu ustawowych przesłanek. Fakultatywność świadczenia oznacza także to, że nawet po spełnieniu ustawowych przesłanek świadczenie nie musi być przyznane. Ewentualna odmowa przyznania świadczenia nie może opierać się jednak wyłącznie na szeroko rozumianym „niestosowaniu się do regulaminu”. Zaistnienie takiej okoliczności, w przypadku odmowy udzielenia świadczenia z pomocy społecznej, musi być powiązane z przepisami ogólnymi PomSpołU w szczególności art. 4 i art. 11 ust. 1 i 2 PomSpołU. Zgodnie z art. 4 PomSpołU osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Brak takiej współpracy – w warunkach przewidzianych przepisami art. 11 ust. 1 i 2 PomSpołU – uzasadnia wydanie decyzji odmownej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28.10.2016 r., I OSK 948/15, Legalis).